მჟავით გარეცხილი კვარცის ქვიშა
კვარცის ქვიშის დამწნილებისა და დამწნილების პროცესის დეტალური აღწერა
გაწმენდილი კვარცის ქვიშისა და მაღალი სისუფთავის კვარცის ქვიშის შერჩევისას, ძნელია ტრადიციული გამდიდრების მეთოდების მოთხოვნების დაკმაყოფილება, განსაკუთრებით კვარცის ქვიშის ზედაპირზე რკინის ოქსიდის აპკისა და ბზარებში რკინის მინარევების გამო. კვარცის ქვიშის გაწმენდის ხარისხისა და მოსავლიანობის უკეთ გასაუმჯობესებლად, მჟავაში უხსნადი და KOH ხსნარში ოდნავ ხსნადი კვარცის ქვიშის მახასიათებლებთან ერთად, მჟავა გამორეცხვის მეთოდი კვარცის ქვიშის დამუშავების აუცილებელ საშუალებად იქცა.

კვარცის ქვიშის დამწნილებით დამუშავება გულისხმობს კვარცის ქვიშის დამუშავებას მარილმჟავით, გოგირდმჟავით, მჟაუნმჟავით ან ფტორწყალბადმჟავით რკინის გასახსნელად.
კვარცის ქვიშის დამწნილების ძირითადი პროცესი

პროპორციული მჟავა ლოსიონი
ტონობით ქვიშა უნდა დამზადდეს 7-9% მჟაუნას მჟავას, 1-3% წყალბადის ფტორმჟავას და 90% წყლის ნარევისგან; საჭიროა 2-3.5 ტონა წყალი, თუ წყალი გადამუშავდება, მაშინ ერთი ტონა ქვიშის გასაწმენდად მხოლოდ 0.1 ტონა წყალია საჭირო, ქვიშის გაწმენდის ოპერაციის დროს ქვიშის უმეტესი ნაწილი აუცილებლად ამოვა; კვარცის ქვიშის დამწნილებელი დამუშავება გულისხმობს კვარცის ქვიშის დამუშავებას მარილმჟავას, გოგირდმჟავას, მჟაუნას ან წყალბადის ფტორმჟავას გამოყენებით რკინის გასახსნელად.
Ⅱ მწნილის ნარევი
მწნილის ხსნარი შეჰყავთ მწნილის ავზში და ემატება მარილმჟავას შემცველობის პროპორციით, ქვიშის წონის დაახლოებით 5%-ის ოდენობით, რათა უზრუნველყოფილი იყოს კვარცის ქვიშა მწნილის ხსნარში გაჟღენთილი და მარილმჟავას შემცველობა ქვიშის წონის დაახლოებით 5%-ს შეადგენდეს.
Ⅲ მჟავათი გარეცხილი კვარცის ქვიშა
① კვარცის ქვიშის მიერ მწნილის ხსნარის გაჟღენთვის დრო, როგორც წესი, 3-5 საათია, კონკრეტული საჭიროებაა გაჟღენთვის დროის გაზრდა ან შემცირება კვარცის ქვიშის ყვითელი კანის მიხედვით, ან მწნილის ხსნარისა და კვარცის ქვიშის გარკვეული პერიოდის განმავლობაში მორევა, რასაც მოჰყვება გათბობის მოწყობილობების გამოყენება ხსნარის გარკვეულ ტემპერატურამდე გასათბობად, რამაც შეიძლება შეამციროს მწნილის დრო.
② მჟაუნას მჟავასა და მწვანე ალუმის, როგორც აღმდგენი აგენტის გამოყენებამ, მწნილის დამუშავებისას, შეიძლება გააუმჯობესოს რკინის ხსნადობა, თავის მხრივ, წყალში, მჟაუნას მჟავასა და მწვანე ალუმში ხსნარის პროპორციის შესაბამისად, გარკვეულ ტემპერატურაზე, კვარცის ქვიშასა და ხსნარში გარკვეული პროპორციის შესაბამისად, შეურიეთ, მოურიეთ, დაამუშავეთ რამდენიმე წუთის განმავლობაში, ხსნარი იფილტრება და დამუშავდება აღდგენის შემდეგ.
③ ფტორწყალბადის მჟავათი დამუშავება: ეფექტი კარგია, როდესაც ფტორწყალბადის მჟავათი დამუშავება ხორციელდება მხოლოდ, მაგრამ კონცენტრაცია უფრო მაღალია. ნატრიუმის დითიონიტთან ერთად გამოყენებისას შესაძლებელია ფტორწყალბადის მჟავას უფრო დაბალი კონცენტრაციის გამოყენება.
კვარცის ქვიშის ნალექში პროპორციის მიხედვით ერთდროულად შეურიეს მარილმჟავას და ფტორწყალბადის მჟავას გარკვეული კონცენტრაციის ხსნარი; ასევე შესაძლებელია მისი ჯერ მარილმჟავას ხსნარით დამუშავება, გარეცხვა და შემდეგ ფტორწყალბადის მჟავათი დამუშავება, მაღალ ტემპერატურაზე 2-3 საათის განმავლობაში დამუშავება, შემდეგ გაფილტვრა და გაწმენდა.
შენიშვნა:
თუ კვარცის ქვიშის მჟავად დასალბობად ფტორწყალბადმჟავა გამოიყენება, რეაქცია უფრო რთულია. რკინის მჟავე გარემოში გახსნის გარდა, HF-ს ასევე შეუძლია რეაქციაში შევიდეს თავად კვარცთან, რათა გახსნას SiO2 და ზედაპირზე გარკვეული სისქის სხვა სილიკატები.
თუმცა, ეს უფრო ეფექტურია კვარცის ქვიშის ზედაპირის გასაწმენდად და რკინისა და სხვა მინარევებისგან დაბინძურების მოსაშორებლად, ამიტომ ფტორწყალბადმჟავა კარგია კვარცის მჟავად გამორეცხვისთვის. თუმცა, HF ტოქსიკური და ძლიერ კოროზიულია, ამიტომ მჟავად გამორეცხვადი ჩამდინარე წყლები განსაკუთრებულ დამუშავებას საჭიროებს.
მჟავის აღდგენა და დეაციდიფიკაცია ინტრავენურად
მჟავათი გარეცხილი კვარცის ქვიშა 2-3-ჯერ გარეცხეთ წყლით, შემდეგ კი გაანეიტრალეთ 0.05%-0.5%-იანი ნატრიუმის ჰიდროქსიდის (კაუსტიკური სოდა) ტუტე ხსნარით, ნეიტრალიზაციის დრო დაახლოებით 30-60 წუთია. დარწმუნდით, რომ კვარცის ქვიშა მთლიანად განეიტრალებულია. როდესაც pH ტუტე დონეს მიაღწევს, შეგიძლიათ გამოყოთ ტუტე და 1-2-ჯერ გარეცხოთ, სანამ pH ნეიტრალური არ გახდება.
Ⅴ მშრალი კვარცის ქვიშა
მჟავას გამოდევნის შემდეგ კვარცის ქვიშას წყალი უნდა გადაუწუროთ, შემდეგ კი კვარცის ქვიშა უნდა გაშრეს საშრობ მოწყობილობაში.
Ⅵ სკრინინგი, ფერის შერჩევა და შეფუთვა და ა.შ.
ზემოთ მოცემულია კვარცის ქვიშის დამწნილებისა და გამორეცხვის დამუშავების ძირითადი პროცესი, კვარცის ქვიშის მადანს ჩვენს ქვეყანაში შედარებით ფართო გავრცელება აქვს, ამიტომ კვარცის ქვიშის ბუნებაში განსხვავებებია, კვარცის ქვიშის გაწმენდისას ასევე საჭიროა კონკრეტული პრობლემების ანალიზი, კვარცის ქვიშის გაწმენდის შესაფერისი პროცესის შემუშავება.













